آسیب نخاعی چیست؟ روش های درمان و ترمیم ضایعه نخاعی

آسیب نخاعی چیست؟ روش های درمان و ترمیم ضایعه نخاعی

به‌طورکلی طناب نخاعی یک نوار بافت لوله مانند طولانی می‌باشد که مغز را به کمر وصل می‌کند. نخاع سیگنال‌های عصبی را از مغز به بدن و همینطور بالعکس حمل می‌نماید. در واقع این سیگنال‌های عصبی به افراد کمک می‌کنند تا احساس کنند و بدنشان را حرکت دهند. هرگونه آسیب به نخاع می‌تواند بر حرکت یا عملکرد افراد تاثیر بگذارد و باعث بروز بیماری نخاعی شود. در بلاگ قصد داریم بدانیم آسیب نخاعی چیست و روش‌های درمان و ترمیم ضایعه نخاعی را مورد بررسی قرار دهیم. لطفا تا انتهای بلاگ همراه ما باشید.

آسیب نخاعی چست؟

آسیب نخاعی به هرگونه آسیب، صدمه یا تغییرات ناشی از عامل‌های گوناگون که باعث آسیب در نخاع شود، گفته می‌شود. این نوع آسیب‌ها می‌توانند منجر به اختلالات جدی شوند. درمان آسیب نخاعی به نوع و شدت آسیب، موقعیت آسیب و عوارض آن بستگی دارد. به عبارت دیگر می‌توان گفت آسیب نخاعی یکی از آسیب‌دیدگی‌های قسمت سیستم عصبی مرکزی می‌باشد که می‌تواند مشکلاتی را برای فرد ایجاد نماید.

سیستم عصبی مرکزی از دو بخش مغز و نخاع تشکیل شده است. نخاع از یک سمت به اعصاب نخاعی و از سمت دیگر به اعصاب محیطی متصل می‌شود. نخاع همانند یک بزرگراه در بدن عمل می‌کند که پیام‌های عصبی را به سوی مغز برده یا آن‌ها را به سوی اندام‌ها انتقال می‌دهد.

ضایعه نخاعی چیست؟

در زمان آسیب و صدمه نخاع، ضایعه نخاعی به وجود می‌آید. ضایعه نخاعی، نتیجه حوادثی می‌باشد که به دنبال شکستگی استخوان‌های گردنی و پشتی پیش‌ می‌آید. هنگامی که تونل استخوانی محافظت‌کننده از نخاع شکسته می‌شود امکان دارد به نخاع صدمه وارد گردد. این صدمه منجر به فلج عضلات و همچنین از بین رفتن حس در ناحیه زیرین سطح ضایعه یا حتی ایجاد علائم قطع نخاع می‌شود. ضربه‌های وارد بر ستون مهره‌ای امکان دارد سبب بروز انواع آسیب نخاعی گردد و ریشه‌های اعصاب نخاعی یا هر دو را درگیر نماید.

آسیب نخاعی چطور بدن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد؟

اگر آسیب نخاعی بدین معنا باشد که عصب‌ها نتوانند با مغز ارتباط داشته باشند، در این صورت بدن بسیاری از عملکردهای مهم و ضروری خود را کاملا از دست می‌دهد. نخاع آسیب دیده می‌تواند بر مواردی که در متن زیر اشاره می‌کنیم تاثیر بگذارد:

• عملکرد مثانه و روده
• تنفس
• ضربان قلب
• حرکت عضلات
• احساس‌های مفصلی
• متابولسیم یا فرآیند تبدیل غذا به انرژی در بدن
• رفلکس‌های مفصلی

انواع آسیب‌های نخاعی

در متن زیر به انواع آسیب‌های نخاعی خواهیم پرداخت:

• کامل: آسیب کامل موجب فلج شدگی (از دست دادن عملکرد) می‌گردد. این نوع از آسیب‌دیدگی می‌تواند هر دو طرف بدن را تحت‌ تاثیر قرار دهد.
• ناقض: بعد از یک آسیب ناقص، شخص به طور کامل فلج نمی‌شود و کمی توانایی حرکت در اندام وجود دارد.

مقیاس‌های سنجش میزان آسیب‌دیدگی به شرح زیر می‌باشد:

• جزئی
• متوسط
• جدی
• شدید
• بحرانی
• حداکثر آسیب که در حال حاضر غیرقابل درمان می‌باشد.

انواع روش‌های درمان و ترمیم ضایعه نخاعی چیست؟

درمان این عارضه نیز به شدت به آسیب و محل آسیب‌دیدگی بستگی دارد. معمولا برای درمان آسیب نخاعی از روش‌های زیر به‌کار گرفته می‌شود:

درمان آسیب نخاعی با فیزیوتراپی

هدف از درمان آسیب نخاعی با فیزیوتراپی، بازیابی توانایی حرکتی و حسی فرد، تقویت عضلات و همینطور بهبود شرایط جسمی می‌باشد. در جلسه‌های آسیب نخاعی فیزیوتراپی تمرین‌های دامنه حرکتی، تحریک الکتریکی، گرما درمانی، TEND و … مورد استفاده قرار می‌گیرند. در نهایت با انجام جلسه‌های فیزوتراپی راه رفتن یا وجود ضایعه نخاعی نیز امکان پذیر می‌گردد.

درمان آسیب نخاعی با طب سوزنی

طب سوزنی یکی از روش‌های موثر در درمان آسیب نخاعی می‌باشد. در حقیقت درمان ضایعه نخاعی با طب سوزنی به صورت قطعی نمی‌باشد؛ اما این روش در کاهش علائم این عارضه بسیار تاثیرگذار است. به طور کلی تحقیقات نشان می‌دهد که طب سوزنی ضایعه نخاعی در کاهش اسپاسم عضلانی، بهبود عملکرد مثانه، روده و همینطور کاهش درد ناشی از آسیب نخاعی بسیار مهم و موثر است.

درمان آسیب نخاعی با جراحی

در مواردی که آزاد‌سازی فشار در ناحیه‌ای که آسیب دیده است لازم باشد یا به دنبال بروز حادثه و آسیب نخاعی؛ همیشه از روش‌ جراحی استفاده می‌شود. جهت درمان آسیب نخاعی بایستی تحت نظر متخصص مغز و اعصاب باشید.

علائم و عوارض ضایعه نخاعی چیست؟

بهتر است بدانید که عوارض و علائم ضایعه نخاعی امکان دارد در ارتباط با یک یا چند مورد از مشکلاتی که در متن زیر بیان می‌کنیم باشد:

• تشدید بازتاب‌ها (رفلکس‌ها) پس از مرحله شوک نخاعی در ناحیه زیر آسیب نخاعی (در ضایعات نورون حرکتی فوقانی)
• احتمال استخوان‌سازی غیرطبیعی در بافت نرم اطراف مفصل در زیر ناحیه آسیب (مخصوصا در مفصل ران)
• احتمال افت فشار خون در شرایط ایستاده. هنگامی که بیمار از یک وضعیت افقی به حالت عمودی قرار می‌گیرد امکان دارد دچار افت فشار خون شود که به آن‌ها هایپوتنشن وضعیتی می‌گویند.
• احتمال زیاد شدن بازتاب اتونوم (هیپررفلکسی یا دیس رفلکسی اتونومیک) بعد از مرحله شوک نخاعی
• امکان وجود مشکلاتی برای تنظیم دمای بدن
• اختلالات تنفسی
• اختلالات روحی اعم از افسردگی
• اختلال در عملکرد جنسی
• اختلال در کنترل مثانه و روده (ادراری و احشایی) و یبوست
• درد اندام‌های آسیب‌دیده
• زخم بستر
• ترومبوز وریدی عمقی (DVT)
• پوکی استخوان در زیر سطح ضایعه
• افزایش ریسک آمبولی ریوی
• عفونت دستگاه ادراری
• عکس‌العمل‌های غیرارادی

عملکرد بدن بعد از آسیب نخاعی چطور است؟

زمانی که نخاع دچار صدمه می‌شود، پیام‌هایی که بدن در ناحیه زیرین سطح ضایعه نخاعی احساس می‌کند به مغز نمی‌رسد و همینطور دستورات مغز نمی‌توانند به قسمت آسیب دیده برسند.

در نتیجه احساس و حرکت فرد در ناحیه زیرین سطح ضایعه نخاعی تحت تاثیر قرار می‌گیرد. امکان دارد شخص کنترل ادرار و مدفوع را از دست بدهد یا در این مورد با مشکل مواجه گردد. البته با گذشت زمان و همینطور توانبخشی ضایعه نخاعی و تقویت عضلات کف لگن، این مشکل کم‌کم از بین رفته و مدیریت مثانه و روده شخص به حالت عادی برمی‌گردد.

راه‌های پیشگیری از آسیب نخاعی چیست؟

آسیب‌های نخاعی معمولا در اثر سوانح رخ می‌دهند و از همین بابت روش‌های متفاوتی جهت جلوگیری از بروز آسیب نخاعی وجود دارد که البته اصلی‌ترین و مهم‌ترین آن رعایت نکات ایمنی می‎‌باشد. جهت کم کردن ریسک ابتلا به آسیب نخاعی موارد زیر را حتما رعایت کنید:

• قبل از اقدام به غواصی عمق آب را به طور دقیق بررسی نمایید.

• در هنگام کار و ورزش کفش مناسب بپوشید و در صورت لزوم از وسایل ایمنی استفاده کنید.

• ایمن رانندگی کنید.

• از مصرف مشروبات الکلی قبل از رانندگی دوری کنید.

• به ورزش‌هایی نظیر یوگا و تای چی که باعث بهبود تعادل در بدن می‌شوند بپردازید.

سخن پایانی

در این بلاگ متوجه شدید که آسیب نخاعی چیست و روش‌های درمان و ترمیم ضایعه نخاعی را با هم بررسی کردیم. بهتر است توجه داشته باشید که در موارد آسیب نخاعی، بی‌حرکت نگه داشتن شخص و انتقال سریع او به بیمارستان اهمیت زیادی در روند درمانی دارد. ضایعه نخاعی دارای سطح‌های مختلفی می‌باشد و یکی از عارضه‌هایی است که در صورت بروز آسیب‌دیدگی در ناحیه ستون فقرات ایجاد می‌گردد.

برای اطلاع از قیمت لوازم ارتوپدی، قیمت لوازم کمک حرکتی و توانبخشی می‌توانید از طریق همین سایت (رپسون) به راحتی اقدام نمایید. از شما تشکر می‌کنیم که تا انتهای این بلاگ همراه ما بودید. برای بررسی قیمت محصولات ارتوپدی یا دیدن بهترین تجهیزات ارتوپدی به راحتی چند کلیک از فروشگاه ارتوپدی یا از دسته بندی محصولات مانند کمربند طبی، زانوبند طبی، قوزبند طبی، آرنج بند طبی، محافظ سر و گردن، محافظ پاشنه پا، مچ بند طبی ما اقدام نمایید.