همه چیز درباره خواب رفتگی اندام انسان

همه چیز درباره خواب رفتگی اندام انسان

حس لامسه از جمله حواس پنج‌گانه انسان است که وظیفه محافظت مخفی از ما در برابر عوامل مضر محیط را برعهده دارد. بروز مشکلات در حس لامسه به صورت خواب رفتن، سوزن سوزن شدن، گزگز کردن با احساس ناخوشایند در هنگام تماس با اشیاء نمایان می‌شود. خواب رفتگی اندام انسان یکی از مشکلات شایع حس لامسه است که اغلب در انتهای اندام‌ها یعنی در دست‌‌ها و پاها رخ می‌دهد. در ادامه برای آشنایی با علل خواب رفتگی اندام انسان با ما همراه باشید.

علل خواب رفتگی اندام انسان

هما‌ن‌طور که پیش‌تر هم به آن اشاره شد، دست و پاها نسبت به دیگر اندام‌های بدن بیشتر در معرض خواب رفتگی قرار می‌گیرند ولی این بدان معنی نیست که سایر اندام‌ها دچار این عارضه نمی‌شوند. تحت فشار بودن موضعی اعصاب محیطی را می‌توان از دلایل شایع خواب رفتگی اندام انسان علی‌الخصوص دست و پاها دانست. در مجموع دلایل بسیار زیادی برای خواب رفتگی دست و پاها وجود دارد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• دیابت: قند خون بالا ممکن است منجر به آسیب عصبی شود. دیابت یکی از دلایل اصلی خواب رفتگی دست یا پا می‌باشد که آن را نوروپاتی دیابتی می‌نامند. عدم کنترل دیابت علاوه بر خواب رفتگی، باعث بروز علائم دیگری مانند احساس تشنگی، تغییر بوی دهان و تکرر ادرار می‌شود.

• بیماری‌های خود ایمنی: بیماری‌های خود ایمنی باعث حمله سیستم ایمنی فرد به قسمت‌های گوناگون بدن می‌شود و گاهی این سیستم ایمنی به اعصاب حمله می‌کند. همچنین عفونت نیز موجب تحریک سیستم ایمنی می‌شود. از جمله بیماری‌هاس خود ایمنی می‌توان آرتریت روماتوئید، لوپوس، ام‌اس و بیماری سلیاک را نام برد.

• فشرده شدن اعصاب: دیسک بیرون‌زده در ستون فقرات باعث ایجاد فشار به اعصاب می‌شود. این اعصاب پاها را حرکت می‌دهند و فشار مضاعف بر روی آن‌ها منجر به بی‌حسی و گزگز می‌شود. همچنین برخی اوقات آسیب به عصب، گیر کردن عصب و التهاب به اعصاب فشار وارد می‌کنند. گیر کردن عصب می‌تواند در نواحی مختلفی از بدن رخ دهد و باعث خواب رفتگی اندام انسان شود. دیسک کمر یا دیسک گردن دو نمونه از بیماری‌هایی هستند که اعصاب را فشرده می‌کنند.

• کمبود ویتامین: کمبود برخی ویتامین‌ها بر روی اعصاب تاثیرگذار هستند. در برخی موارد رژیم غذایی نامناسب در این کمبود نقش دارد و گاهی بدن فرد نمی‌تواند ویتامین‌ها را جذب کند. یکی از نشانه‌های کمبود ویتامین در بدن را می‌توان خواب رفتگی دست و پاها دانست. ویتامین B12، B6، B1، E و B9 یا فولات از جمله ویتامین‌های مهم برای سلامت اعصاب هستند. بهتر است برای تشخیص علت خواب رفتگی دست و پاها، کمبود این ویتامین‌ها مورد بررسی واقع شود.

• مصرف داروها: مصرف اکثرا داروها با عوارض جانبی همراه است. عوارض جانبی بعضی از داروها مشکلات عصبی می‌باشد و این داروها می‌توانند ضعیف و بی‌حسی در دست و پا ایجاد کنند. به عنوان نمونه می‌توان به داروهای سرطان (شیمی‌درمانی)، داروهای قلب و فشار خون، داروهای HIV، داروهای ضد عفونت و داروهای ضد تشنج اشاره کرد.

• تومور: تومورها در واقع سلول‌های غیرطبیعی هستند که گاهی در کنار یا روی اعصاب ایجاد می‌شوند و به عصب فشار می‌کنند. این فشار وارد شده به عصب منجر به گزگز یا بی‌حسی می‌شود. هر دو نوع تومور سرطانی یا غیر سرطانی توانایی ایجاد چنین علامتی را دارند. حتی برخی اوقات تومور به سیستم ایمنی آسیب می‌رساند.

• قرارگرفتن در معرض سموم: بعضی از مواد شیمیایی و سموم می‌توانند بر روی سیستم عصبی تاثیر بگذارند و به آن آسیب وارد کنند. این مواد را نوروتوکسین می‌نامند و در خواب رفتگی اندام‌ها نقش دارند. فلزات سنگین مانند جیوه، سرب و آرسنیک، آکریل آمید، اتیلن گلیکول و هگزا کربن‌ها از جمله مواد شیمیایی نوروتوکسین هستند.

موارد نام‌برده‌شده تنها بخشی از علت‌های خواب رفتگی اندام انسان هستند و نمی‌توان تنها به این موارد اکتفا کرد. بهترین راه برای اطمینان از علت خواب رفتگی دست و پاها مراجعه به پزشک متخصص می‌باشد.

تشخیص خواب رفتگی اندام انسان

برای تشخیص خواب رفتگی اندام انسان، پزشک معالج شرح حال می‌گیرد و علائم و وضعیت بدنی بیمار را ارزیابی می‌کند. پزشک ابتدا برای تشخیص علت خواب رفتگی از مواردی مانند آزمایش خون، بررسی مایع مغزی نخاعی، ام‌آر‌آی، الکترومیوگرام، نمونه‌برداری از پوست و سی‌تی‌اسکن کمک می‌گیرد.

گاهی نیز پزشک متخصص، بیمار را جهت پیگیری درمان به یک متخصص مغز و اعصاب ارجاع می‌دهد. پزشک متخصص آزمایش خون را برای تشخیص علت‌های مختلف خواب رفتگی مانند دیابت، بیماری‌های خود ایمنی، کمبود ویتامین، مشکلات کبد یا اختلال در عملکرد کلیه و سایر اختلالات متابولیک تقاضا می‌‌کند. همچنین با انجام تست مایع مغزی نخاعی پزشک می‌تواند متوجه وجود و یا عدم وجود پادتن مربوط با نوروپاتی محیطی در بدن بیمار شود.

روش‌های درمان خواب رفتگی اندام انسان

تشخیص دقیق و به‌موقع نوع و علت اختلالات در درمان موفق خواب رفتگی بسیار حائز اهمیت است. به عبارت دیگر هرچقدر تشخیص علت بروز مشکل دقیق‌تر باشد به همان نسبت درمان نیز موثرتر خواهد بود. مراجعه به‌موقع به پزشک و پیگیری دقیق درمان از این جهت حائز اهمیت است که در صورت از بین نرفتن سلول‌های عصبی محیطی، احتمال ترمیم بیشتر می‌شود. روش‌های مختلفی برای درمان خواب رفتگی اندام انسان وجود دارد که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شوید.

1. ماساژ درمانی و کمپرس گرم:

اولین راه برای رفع گزگز کردن دست و پا استفاده از ماساژ و کمپرس گرم می‌باشد. اگر علت بی‌حسی و گزگز کردن دست و پا مربوط به مشکلات گردش خون باشد، کمپرس گرم می‌تواند سیستم گردش خون و مایعات لنفاوی را از بیرون تحریک کند و گردش خون را افزایش دهد؛ در نتیجه عملکرد اعصاب را بهبود می‌بخشد و به درمان خواب رفتگی اندام می‌پردازد.

2. استفاده از نمک اپسوم:

نمک اپسوم یا همان نمک حمام نیز در درمان خواب رفتگی دست و پا موثر است. منیزیم موجود در این نمک خواصی دارد که التهاب را کاهش می‌دهد. از این رو ضماد کردن نمک اپسوم بر اعصاب آسیب‌دیده و ملتهب بسیار مفید خواهد بود‌.

3. درمان دارویی:

پزشک معالج ممکن است در رژیم غذایی فرد تغییراتی ایجاد کند و مصرف مکمل‌هایی را پیشنهاد دهد. پزشک در صورت درد شدید می‌تواند انواع مسکن و یا درمان‌های موضعی را تجویز کند. همچنین متخصصان درد در برخی موارد با کاشت بلوک‌های عصبی یا پمپ‌های درد به درمان مشکلات اساسی که منجر به خواب رفتگی دست و پا می‌شوند می‌پردازد.

4. توان‌بخشی فیزیکی:

چنانچه موارد ذکر شده در کنترل خواب رفتگی مفید نباشند بنابر تشخیص پزشک معالج، فرد باید به دکتر ارتوپد مراجعه کند. فرد با استفاده از یک برنامه توان‌بخشی، تمرینات یا سایر روش‌ها می‌تواند تعادل بدن را حفظ کرده و فعالیت‌های روزانه خود را انجام دهد.

5. طب سوزنی:

پزشک پس از بررسی دقیق سابقه سلامتی بیمار و انجام یک معاینه تخصصی فیزیکی، می‌تواند از طب سوزنی بهره ببرد. در اکثر موارد بی‌حسی و سوزن سوزن شدن دست و پا با درمان‌های طب سوزنی درمان می‌شوند.

سخن پایانی

بهتر است خواب رفتگی اندام‌ها را جدی بگیرید و از درمان آن‌ها غافل نشوید. اکثر افراد این علائم را به خستگی، کار زیاد و قرارگیری بدن در شرایط سخت ربط می‌دهند و به فکر درمان آن نیستند. ممکن است این احساس به مرور زمان تکرار شود و نسبت به قبل شدت بیشتری یابد و در نهایت منجر به درد و ناراحتی شود. لازم به ذکر است که این علائم می‌توانند هشداردهنده یک بیماری نیز باشند.

به همین دلیل فرد باید در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه کند و پزشک معالج می‌تواند مشکل خواب رفتگی اندام‌ها را ریشه‌یابی نماید. برای بررسی قیمت محصولات ارتوپدی یا دیدن بهترین تجهیزات ارتوپدی به راحتی چند کلیک از فروشگاه ارتوپدی یا از دسته بندی محصولات مانند کمربند طبی، زانوبند طبی، قوزبند طبی، آرنج بند طبی، محافظ سر و گردن، محافظ پاشنه پا، مچ بند طبی ما اقدام نمایید.